Menu Đóng

Giải đáp một số thông tư trong tháng 6/2016

 

Câu hỏi 1: Khách hàng A của chúng tôi lựa chọn đơn vị tiền tệ trong kế toán là Đô la Mỹ (USD), có năm tài chính kết thúc ngày 31/12/2015. Chúng tôi hiểu rằng trong trường hợp này, đồng Việt Nam (VND) và các đồng tiền khác với USD đều là ngoại tệ của doanh nghiệp A có đúng không? 

Trả lời: Nếu Cty bạn đủ điều kiện lựa chọn đơn vị tiền tệ trong kế toán là Đô la Mỹ (USD), có năm tài chính kết thúc ngày 31/12/2015, thì các đồng tiền khác dùng để giao dịch trong thanh toán kể cả Việt Nam đồng đều là ngoại tệ.

Câu hỏi 2: Theo khoản 2, điều 107, Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22 tháng 12 năm 2014 của Bộ Tài chính có quy định:

  1. Báo cáo tài chính được sử dụng để công bố ra công chúng và nộp các cơ quan chức năng quản lý Nhà nước tại Việt Nam phải được trình bày bằng Đồng Việt Nam. Trường hợp doanh nghiệp lập Báo cáo tài chính bằng đồng ngoại tệ thì phải chuyển đổi Báo cáo tài chính ra Đồng Việt Nam khi công bố ra công chúng và nộp các cơ quan chức năng quản lý Nhà nước tại Việt Nam.
  2. Phương pháp chuyển đổi Báo cáo tài chính lập bằng ngoại tệ sang Đồng Việt Nam để công bố thông tin ra công chúng và nộp các cơ quan quản lý Nhà nước:
    a) Khi chuyển đổi Báo cáo tài chính được lập bằng đồng ngoại tệ ra Đồng Việt Nam, kế toán phải quy đổi các chỉ tiêu của Báo cáo tài chính theo nguyên tắc sau:
    – Tài sản và nợ phải trả được quy đổi ra Đồng Việt Nam theo tỷ giá giao dịch thực tế cuối kỳ (là tỷ giá chuyển khoản của một ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch tại thời điểm báo cáo);
    – Vốn chủ sở hữu (vốn góp của chủ sở hữu, thặng dư vốn cổ phần, vốn khác, quyền chọn chuyển đổi trái phiếu) được quy đổi ra Đồng Việt Nam theo tỷ giá giao dịch thực tế tại ngày góp vốn;
    – …
    – Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối, các quỹ trích từ lợi nhuận sau thuế chưa phân phối phát sinh sau ngày đầu tư được quy đổi ra Đồng Việt Nam bằng cách tính toán theo các khoản mục của Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh;
    Như vậy, đối với khoản mục Tài sản và Nợ phải trả, tỷ giá giao dịch thực tế cuối kỳ (31/12/2015) là tỷ giá nào dưới đây:
    – Tỷ giá mua chuyển khoản USD hay tỷ giá bán USD cuối kỳ (31/12/2015) của ngân hàng thương mại?
    – Tỷ giá mua USD hoặc tỷ giá bán USD hoặc tỷ giá bình quân mua+bán/2 cuối kỳ (31/12/2015) của ngân hàng thương mại?
    – Tỷ giá mua USD bình quân (đầu năm+cuối năm)/2 của ngân hàng thương mại?
    – Tỷ giá bán USD bình quân (đầu năm+cuối năm)/2 của ngân hàng thương mại?
    – Các khoản mục thuộc Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và Báo cáo lưu chuyển tiền tệ được quy đổi ra Đồng Việt Nam theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm phát sinh giao dịch. Trường hợp tỷ giá bình quân kỳ kế toán xấp xỉ với tỷ giá thực tế tại thời điểm phát sinh giao dịch (chênh lệch không vượt quá 3%) thì có thể áp dụng theo tỷ giá bình quân (nếu lựa chọn).
    Theo mục 3, khoản 4, điều 2, Thông tư số 26/2015/TT-BTC sửa đổi, bổ sung Thông tư số 156/2013/TT-BTC ngày 6/11/2013 của Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Quản lý thuế có quy định:
    3. Trường hợp phát sinh doanh thu, chi phí, giá tính thuế bằng ngoại tệ thì phải quy đổi ngoại tệ ra đồng Việt Nam theo tỷ giá giao dịch thực tế theo hướng dẫn của Bộ Tài chính tại Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22 tháng 12 năm 2014 hướng dẫn về chế độ kế toán doanh nghiệp như sau:
    – Tỷ giá giao dịch thực tế để hạch toán doanh thu là tỷ giá mua vào của Ngân hàng thương mại nơi người nộp thuế mở tài khoản.
    – Tỷ giá giao dịch thực tế để hạch toán chi phí là tỷ giá bán ra của Ngân hàng thương mại nơi người nộp thuế mở tài khoản tại thời điểm phát sinh giao dịch thanh toán ngoại tệ.
    – Các trường hợp cụ thể khác thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Tài chính tại Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22 tháng 12 năm 2014.”
    Như vậy, khi chuyển đổi báo cáo tài chính lập bằng USD sang VND thì chúng tôi hiểu rằng các khoản mục được áp dụng tỷ giá riêng biệt như trình bày dưới đây có đúng không?
    – Các khoản mục doanh thu, doanh thu hoạt động tài chính và thu nhập khác được áp dụng tỷ giá mua vào USD cuối kỳ (31/12/2015) của ngân hàng thương mại.
    – Các khoản mục giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí tài chính và chi phí khác được áp dụng tỷ giá bán ra USD cuối kỳ (31/12/2015) của ngân hàng thương mại. 

Trả lời: Theo quy định tại Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22 tháng 12 năm 2014 hướng dẫn về chế độ kế toán doanh nghiệp như bạn đã trích dẫn, nguyên tắc về kế toán ngoại tệ như sau:
Trường hợp C.ty bạn lập Báo cáo tài chính bằng đồng ngoại tệ (USD) phải chuyển đổi Báo cáo tài chính ra Đồng Việt Nam khi công bố ra công chúng và nộp các cơ quan chức năng quản lý Nhà nước tại Việt Nam. Khi chuyển đổi Báo cáo tài chính được lập bằng đồng ngoại (USD) ra Đồng Việt Nam, kế toán phải quy đổi các chỉ tiêu của Báo cáo tài chính theo nguyên tắc sau:
1- Bảng cân đối kế toán:
– Tài sản được quy đổi ra Đồng Việt Nam theo tỷ giá giao dịch thực tế cuối kỳ là tỷ giá chuyển khoản bán USD (hay là tỷ giá chuyển khoản mua Việt Nam đồng và các đồng ngoại tệ khác với USD) của một ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch tại thời điểm báo cáo;
– Nợ phải trả được quy đổi ra Đồng Việt Nam theo tỷ giá giao dịch thực tế cuối kỳ là tỷ giá chuyển khoản mua USD (hay là tỷ giá chuyển khoản bán Việt Nam đồng và các đồng ngoại tệ khác với USD) của một ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch tại thời điểm báo cáo;
Lưu ý: Hiện nay Bộ Tài chính đang dự thảo Thông tư sửa đổi vấn đề này theo tinh thần lấy tỷ giá BQ mua bán của NH để giúp DN dễ thực hiện.
2- Báo cáo KQHĐKD
Theo quy định tại điểm a điều 107 của TT 200/2014/TT – BTC “Các khoản mục thuộc Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và Báo cáo lưu chuyển tiền tệ được quy đổi ra Đồng Việt Nam theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm phát sinh giao dịch. Trường hợp tỷ giá bình quân kỳ kế toán xấp xỉ với tỷ giá thực tế tại thời điểm phát sinh giao dịch (chênh lệch không vượt quá 3%) thì có thể áp dụng theo tỷ giá bình quân (nếu lựa chọn)”. Thì:
– Các khoản mục doanh thu, doanh thu hoạt động tài chính và thu nhập khác khi chuyển đổi BCTC phải áp dụng tỷ giá mua vào USD (hay là tỷ giá chuyển khoản bán ra của Việt Nam đồng hoặc các loại ngoại tệ khác với USD) của ngân hàng thương mại tại ngày phát sinh doanh thu và thu nhập khác. Trường hợp tỷ giá bình quân kỳ kế toán xấp xỉ với tỷ giá thực tế tại thời điểm phát sinh giao dịch (chênh lệch không vượt quá 3%) thì có thể áp dụng theo tỷ giá bình quân (nếu lựa chọn)”.
– Các khoản mục giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí tài chính và chi phí khác được áp dụng tỷ giá thực tế bán ra USD (hay là tỷ giá chuyển khoản mua vào Việt Nam đồng và các đồng ngoại tệ khác với USD) của ngân hàng thương mại tại ngày phát sinh giao dịch. Trường hợp tỷ giá bình quân kỳ kế toán xấp xỉ với tỷ giá thực tế tại thời điểm phát sinh giao dịch (chênh lệch không vượt quá 3%) thì có thể áp dụng theo tỷ giá bình quân (nếu lựa chọn)”.
Như vậy, công ty cần lưu ý:
– Thời điểm chọn tỷ giá của các khoản trình bày trên BCĐKT là tỷ giá cuối kỳ khi cộng/khóa sổ lập trình bày BCTC để chuyển đổi BCTC;
– Thời điểm chọn tỷ giá của các khoản trình bày trên BCKQHĐKD là tỷ giá tại ngày phát sinh giao dịch phát sinh DT, chi phí hoặc tỷ giá BQ của kỳ;

[Xem thêm]: Dự thảo Thông tư hướng dẫn lệ phí môn bài
Câu hỏi 3: Theo nội dung Công văn số 12568/BTC-CĐKT ngày 09 tháng 09 năm 2015 của Bộ Tài chính hướng dẫn:
2. Doanh nghiệp được áp dụng tỷ giá giao dịch thực tế tại ngày 1/1/2015 để chuyển đổi lợi nhuận sau thuế chưa phân phối tại ngày 1/1/2015 trong phần thuyết minh BCTC do năm 2015 là năm đầu tiên áp dụng Thông tư 200 và không có yêu cầu hồi tố vấn đề này.
Như vậy, chúng tôi hiểu rằng doanh nghiệp không phải áp dụng hồi tố theo quy định tại Thông tư 200 trong việc chuyển đổi báo cáo tài chính lập bằng USD sang VND, mà được phép sử dụng số liệu báo cáo tài chính năm 2014 đã được quy đổi từ USD sang VND theo Thông tư 244/2009/TT-BTC làm số liệu so sánh trên báo cáo tài chính năm 2015 lập bằng USD chuyển đổi sang VND theo như hướng dẫn dưới đây có đúng không?
“- Doanh nghiệp không phải áp dụng hồi tố Thông tư 200 trong việc chuyển đổi báo cáo tài chính lập bằng USD sang VND. Do đó, số liệu so sánh của báo cáo tài chính năm đầu tiên chuyển đổi sang VND theo Thông tư 200 được chuyển đổi theo hướng dẫn của Thông tư 244/2009/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 31 tháng 12 năm 2009. Ngoại trừ:
+ Số dư đầu năm của chỉ tiêu “Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối (mã số 421a)” trên Bảng cân đối kế toán được chuyển đổi sang VND theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm đầu năm. Chỉ tiêu “Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối (mã số 421b)” tại thời điểm cuối năm được chuyển đổi dựa vào số dư đầu năm cộng(+)/trừ(-) các biến động trong năm.
+ Số dư đầu năm của chỉ tiêu Vốn chủ sở hữu (vốn góp của chủ sở hữu, thặng dư vốn cổ phần, vốn khác, quyền chọn chuyển đổi trái phiếu) được quy đổi ra VND theo tỷ giá giao dịch thực tế tại ngày góp vốn”.

Trả lời: Theo nội dung Quý C.ty trích dẫn công văn của Bộ Tài chính như câu hỏi thì chúng tôi thấy rằng nội dung trả lời đã rất rõ (Số dư đầu năm 2015 Không hồi tố ngoại trừ các chỉ tiêu như công văn đã nêu) và đề nghị Quý C.ty nghiên cứu thực hiện theo đúng quy định.

Theo Hiệp hội kế toán

Giải đáp vướng mắc của Doanh nghiệp tại đây: Hệ thống tư vấn trực tuyến Actax